ต่างกันอย่างไร
$db_path = “../../db.json”
$db_path = DIR . “/../../db.json”;

ทั้งสองบรรทัดให้ผลลัพธ์ “คล้ายกัน” แต่ความน่าเชื่อถือและการทำงานต่างกันมากครับ

แบบที่ 1

$db_path = "../../db.json";

เป็น Relative Path (พาธสัมพัทธ์)

หมายความว่า PHP จะหาตำแหน่งไฟล์โดยอิงจาก Current Working Directory (CWD) หรือโฟลเดอร์ที่สคริปต์กำลังรันอยู่ ไม่จำเป็นต้องเป็นโฟลเดอร์ที่ไฟล์นี้อยู่

ตัวอย่าง

project/
│
├── db.json
├── admin/
│   └── api/
│       └── save.php

สมมติ save.php มี

$db_path = "../../db.json";

ถ้าเรียก

https://example.com/admin/api/save.php

อาจจะเจอ db.json

แต่ถ้าไฟล์นี้ถูก

include "admin/api/save.php";

จากไฟล์อื่นที่อยู่คนละตำแหน่ง

index.php

Current Working Directory อาจเปลี่ยน ทำให้

../../db.json

ชี้ไปผิดที่ได้

แบบที่ 2

$db_path = __DIR__ . "/../../db.json";

ใช้ Absolute Path ที่สร้างจากตำแหน่งของไฟล์ปัจจุบัน

__DIR__

คือ

โฟลเดอร์ที่ไฟล์ PHP ไฟล์นี้อยู่จริง

เช่น

/home/user/public_html/admin/api

ดังนั้น

__DIR__ . "/../../db.json"

จะกลายเป็น

/home/user/public_html/db.json

ไม่ว่าไฟล์นี้จะถูกเรียกจาก

• Browser
• include
• require
• cron
• command line (CLI)

ผลลัพธ์ก็จะเหมือนเดิมเสมอ

ตัวอย่าง

สมมติ

public_html/
│
├── db.json
├── index.php
└── api/
    └── user/
        └── save.php

ภายใน

save.php

ถ้าเขียน

echo "../../db.json";

PHP อาจมองเป็น

public_html/../../db.json

หรือ

api/user/../../db.json

ขึ้นกับว่า Current Working Directory คืออะไร

แต่ถ้าใช้

echo __DIR__ . "/../../db.json";

จะได้

/home/username/public_html/db.json

แน่นอนทุกครั้ง

ควรใช้อันไหน?

แทบทุกกรณีควรใช้

$db_path = __DIR__ . "/../../db.json";

เพราะ

• ✅ ไม่ขึ้นกับตำแหน่งที่เรียกไฟล์
• ✅ ใช้กับ include และ require ได้ปลอดภัย
• ✅ ลดปัญหา “หาไฟล์ไม่เจอ”
• ✅ เป็นแนวทางที่นิยมใช้ในโปรเจกต์ PHP

ผมเองแทบจะไม่ใช้ เดี่ยว ๆ แล้ว

"../../db.json"

เว้นแต่เป็นกรณีง่าย ๆ ที่มั่นใจว่า Current Working Directory จะไม่เปลี่ยนครับ